PSİKO-SEKSÜEL GELİŞİM

Bu yaşlar fallik dönemle örtüşür. Bu dönemde çocuk cinsiyet farklılıklarını keşfeder ve meraklanır. Dış görünüşe göre karar verme becerisi kazanır. Kızlarda elektra karmaşası ve penis kıskançlığı, erkeklerde ise Oidipus kompleksi ve hadım edilme korkusu (penisin kesilme korkusu) yaşanır. Bu dönemde, libidonun (dikkat odağı) cinsel organ olması nedeniyle mastürbasyon da görülebilir. Çocuk bu dönemde cinsel kimliğini kazanmaya başlar.

AİLEYE ÖNERİLER

• Bu dönemde çocuklar cinsel organlarına ve cinsel kimliklerine odaklanırlar.

• Önce kendilerini, cinsiyetler arasındaki farkları keşfederler.

• Giyim, aksesuar, renk seçimi gibi konularda kadın ve erkek arasındaki farkı ayırt edebilir, kişinin dış görünüşüne göre cinsiyetini belirleyebilir.

• Bu dönemde aile, çocukların keşfetme ve merak etme süreçlerine müdahale etmemelidir. Örneğin; bir kız çocuğuna cinsiyet ayrımcılığı nedeniyle bağırılmamalı, kızdırılmamalı, aşağılanmamalı, hakaret edilmemeli ve kendi cinsel kimliği nedeniyle makyaj yapılmamalıdır. Aile, bir erkek çocuğunun aynı şeyi yapmasına aşırı tepki göstermemelidir.

• Bu dönemde her iki cinsiyette de farklı zihinsel yapılar oluşur.

Bunlar;

1. İnsanda Oidipus kompleksi

2. Kızda Electra karışıklığı

• Oidipus kompleksi, çocuğun annesine aşık olmasıyla başlar. Çocuk, annesine karşı beslediği duygular nedeniyle babasının olumsuz davranışlarını görürse, cinsel kimliği kadınlar için utanç verici bir şekilde şekillenebilir ve cinsel sapmalar görülebilir.

• Elektra karmaşası, kızın babasına aşık olmasıyla da başlar. Bu aşamada, kızın annesinden aldığı olumsuz tepki, cinsel sapkınlığa ve yanlış cinsel kimliğe yol açabilir. Bu tür durumlarla karşılaşıldığında, şu şekilde bir açıklama yapılmalıdır:

Ayşe’nin kafası karışık, dikkati babasında.

Ayşe: Anne, ben büyüyünce babamla evleneceğim.

Anne: Evet, baban çok yakışıklı, iyi kalpli, sıcakkanlı ve sevgi dolu bir insan. Babanı ve beni çok seviyorsun. Ama baban benimle evli. Babanla evli olduğum için senin gibi güzel bir kızımız var. Büyüdüğünde tıpkı baban gibi biriyle evlenecek, senin gibi tatlı, güzel bir çocuğun olacak ve benim gibi çok mutlu olacaksın.

• Benzer bir konuşma baba-oğul, anne-oğul arasında da yaşanabilir. Bu tür konuşmaların ardından kızlar annelerini, erkekler de babalarını taklit ederek gerçek cinsel kimliklerini kazanmaya başlarlar.

• Çocuklar bu dönemde cinsel farklılıklarını merak ederler. Erkeğin penisi var da kızların neden yok? Aile, çocuğa uygun bir dilde, utanmadan, normal bir ses tonuyla ve çocuğun sorularını geçiştirmeden, göz teması kurarak, cinsiyetleri nedeniyle böyle cinsel organlara sahip olduklarını anlatmalıdır.

• Çocuğun sorularına olumsuz cevap verilmesi veya olumsuz yanıt verilmesi durumunda kızlar, penislerinin kendi yaptıkları bir hatadan dolayı kesildiğini düşünebilirler.

• Erkek çocuklar ise yanlış bir şey yaparlarsa penislerinin kesileceğini düşünerek hadım edilme korkusu yaşayabilirler. Ayrıca, çocuğa penis sahibi olmanın bir avantaj olmadığını anlatmak, kızların penise imrenmesini önler ve doğru bir cinsel kimlik edinmesini destekler.

• Bu dönemde çocuklar cinsel organlarıyla oynayabilirler. Bu onlara haz verir ve farkında olmadan mastürbasyon yaparlar. Bu tür durumlarla karşı karşıya kaldıklarında, aile çocuğun dikkatini başka yönlere çekmeli ve o anda odaklanabileceği başka bir konu veya olay sağlamalıdır. Bu durumda, çocuğa kızmak, bağırmak, hakaret etmek, şiddet uygulamak bu davranışı engellemez, aksine tetikler.